Canh tiết lá đắng Lai Châu - đặc sản trứ danh núi rừng Tây Bắc


Canh tiết lá đắng Lai Châu

Canh tiết lá đắng là một đặc sản trứ danh của Lai Châu. Trong cái khung cảnh ươn ướt của ngày đông lạnh lẽo, cùng vắt nắm xôi tím dẻo thơm, gắp miếng thịt lợn treo gác bếp thì phải húp thêm chén canh tiết lá đắng thì mới gọi là đủ vị, là ấm lòng.

Món ăn này sẽ chẳng có gì đặc biệt nếu như nó không được nấu từ lá đắng, một loại lá rừng, đặc sản của Lai Châu rất được con người nơi đây yêu thích. Thủa ban đầu khi canh tiết lá đắng chưa phổ biến, để tìm được lá đắng về làm canh không hề đơn giản một chút nào.

Xem thêm Lam nhọ Lai Châu – đặc sản hiếm có khó tìm bứt phá tâm hồn Việt

Xem thêm: Canh tiết lá đắng Lai Châu - đặc sản trứ danh núi rừng Tây Bắc

Thịt treo gác bếp: Đặc sản Lai Châu không đâu sánh bằng

Thịt treo gác bếp từ lâu luôn được xem là “món chung” đầy thông dụng, cực ngon lành, lạ miệng của bà các dân tộc vùng núi phía Bắc ở nước ta. Và với mỗi nơi lại có những cách chế biến, nêm nếm gia vị khác nhau nên cho ra những miếng thịt treo gác bếp với khẩu vị rất riêng. Tuy vậy, ngon nhất phải kể đến món thịt treo gác bếp của người Mông ở Lai Châu mà chỉ một lần thưởng thức sẽ phải “thương nhớ cả đời”.

Xem thêm: Thịt treo gác bếp: Đặc sản Lai Châu không đâu sánh bằng

Lợn cắp nách Lai Châu - món ngon “ăn một lần quên cả lối về”

Lai Châu được biết đến là một tỉnh thành có rất nhiều cảnh đẹp và các món ăn gắn liền với thiên nhiên núi rừng Tây Bắc. Nếu đã đến với Lai Châu, chắc chắn có một món đặc sản mà bạn không thể bỏ qua chính là lợn cắp nách vô cùng nổi tiếng, hấp dẫn mọi du khách.

Lợn cắp nách Lai Châu
Lợn cắp nách chế biến được nhiều món theo sở thích

Lợn cắp nách là giống lợn đặc trưng truyền thống chuyên thả rông không phải nuôi dưỡng của các bà con dân tộc vùng cao như: Dao, Thái, Mông… Đây là loại lợn được chăn thả hoàn toàn tự nhiên, không có sự can thiệp về công nghiệp, chỉ ăn lá rau rừng và chạy bộ.

Sở dĩ người ta gọi là lợn cắp nách vì chúng có khối lượng và ngoại hình nhỏ bé (10-15kg) nên người dân có thể cho vào gùi, xách tay, thậm chí cắp vào nách cho tiện.

Xem thêm: Lợn cắp nách Lai Châu - món ngon “ăn một lần quên cả lối về”

Xôi tím Lai Châu thơm dẻo, nồng nàn hương vị của núi rừng

Khi nhắc đến Lai Châu, người ta không chỉ nhớ đến vùng đất có nhiều cảnh sắc đẹp tuyệt vời mà còn là nơi có nhiều món ăn đặc sản thơm ngon, trong đó phải kể đến món xôi tím. Đây là món ăn vừa đẹp mắt vừa có hương vị độc đáo, dễ dàng quyến rũ bất kỳ thực khách nào.

xôi tím Lai Châu
Gạo đồi xôi được ngâm trong nước lã từ 6 -8 giờ

Xem thêm: Xôi tím Lai Châu thơm dẻo, nồng nàn hương vị của núi rừng

Độc lạ rêu đá nướng “ngon muốn nuốt luôn cả lưỡi” ở Lai Châu


Rêu đá Lai Châu - nguyên liệu làm nên những món ngon nức tiếng.

Rêu đá là một món ăn truyền thống lâu đời của người Thái gắn liền với phong tục tập quán và trở thành một nét văn hóa đẹp nơi đây. Khi xưa, rêu đá thường được bày trong mâm rượu hứa hôn của các đôi trai gái, là một món ăn gắn liền với ngày trọng đại của họ như bánh hú thường xuất hiện trong đám cưới của người Kinh.

Là một món ăn được người Thái coi trọng nên cách chế biến rêu đá nướng đòi hỏi sự tỉ mỉ lớn. Rêu thường được lấy ở các con suối hoặc ở chân thác- nơi nguồn nước chảy xiết, có những tảng đá lớn để rêu bám và phát triển. Để lấy được rêu ngon, tươi non, người lấy vừa phải kiên nhẫn vừa phải có kỹ thuật.


Rêu đá được rửa sạch rồi vắt kiệt nước trước khi chế biến.

Vì vậy, khi đến đây du lịch, bạn có thể bắt gặp hình ảnh các cô gái Thái từ nhỏ đến lớn đeo giỏ ra bờ suối lấy rêu. Hôm nào hái được những khóm non thì hôm đó, họ coi như “trúng mánh”, vì có thể nấu được những món “ngon tuyệt cú mèo”.

Sau khi hái, rêu được vớt vào rổ. Lúc này, người dân nơi đây sẽ chọn một hòn đá phẳng và to, đổ rêu xuống, dùng một khúc gỗ to để đập vài lần rồi cho rêu vào “sạ” (giống như rổ của người Kinh) xóc qua xóc lại thật kỹ để làm sạch đất cát. Rêu đá sau khi sơ chế sẽ có màu xanh đậm, sờ vào rất mềm và mát.

Xem thêm Cá bống vùi tro – đặc sản 'ăn một lần nhớ cả đời' ở Lai Châu


Người Thái chế biến rêu đá

Sau khi sơ chế, rêu đá được vắt hết nước rồi chế biến thành các món như: nộm rêu, rêu đá nướng, canh rêu, rêu xào tỏi… Nhưng nức tiếng gần xa nhất vẫn là món rêu đá nướng.

Để làm được món rêu nướng thơm ngậy tuyệt vời, người chế biến cần ướp tẩm với các gia vị như: sả, gừng, bột ớt, hạt dổi, quả muối, hạt sẻn… rồi gói vào lá dong và vùi trong tro nóng, bên trên phủ một lớp than hồng sao cho rêu chín đều mà không bị cháy.

Lúc này, người làm cần đợi đến khi lớp lá dong bên ngoài chuyển thành màu đen thì mới lấy ra. Mùi thơm của gia vị cùng mùi nồng nồng của rêu đá tạo nên một hương vị rất riêng, trông giống như tảo biển, mềm, ngậy ăn với cơm nóng thì ngon tuyệt. Theo kinh nghiệm dân gian, ăn rêu đá vùi than thường xuyên giúp cơ thể lưu thông khí huyết, giải độc, giải nhiệt, hạ huyết áp và nhiều chứng bệnh mạn tính khác.

Để làm tăng thêm sự thơm ngon của rêu đá, người dân thường nướng kèm với các loại thịt gà, thịt lợn và cá. Có những nơi, người ta sử dụng ống nứa non thay cho lá chuối nên rêu nướng có vị ngọt đặc trưng.

Vào những ngày se lạnh, khi cảm thấy mệt nhoài vì đi rừng, ngồi bên bếp lửa, nếm một miếng rêu đá nướng béo ngậy cùng cơm nóng là một lạc thú tuyệt vời không gì sánh được. Hãy xách balo lên vai và book ngay Tour du lịch Tây Bắc để được thưởng thức đặc sản mang đậm phong vị núi rừng này.

Cá bống vùi tro – đặc sản 'ăn một lần nhớ cả đời' ở Lai Châu

Cá bống là một trong những thực phẩm vô cùng quen thuộc trong bữa cơm của gia đình Việt. Nó không đơn giản chỉ là nguyên liệu tạo nên món ăn ngon, giàu dinh dưỡng mà còn mang thấm đẫm văn hóa Việt. Ấy thế nhưng, khi bạn được một lần nếm thử cá bống vùi tro Lai Châu, những món ăn từ cá bống trước kia sẽ trở nên lu mờ bởi hương vị thơm ngon riêng có của núi Tây Bắc.

Cá bống Lai Châu “chuẩn” phải là cá được bắt ở suối Tùng Lâm, con lớn nhất cũng chỉ đến cỡ một ngón tay. Tuy nhiên thịt của chúng lại rất ngọt, thơm, dai chắc. Người Thái ở Lai Châu thường nướng cá bống lên để nhắm rượu cho đơn giản. Bởi lẽ, làm cá bống vùi tro khá cầu kì, phức tạp. Và phải quý vô cùng, họ mới tỉ mẩn chế biến đặc sản có một không hai này để đãi khách.

Xem thêm Tour du lịch Hà Giang


Cá bống “chuẩn” phải là cá được bắt ở suối Tùng Lâm (Lai Châu)

Để có món cá bống vùi tro ngon “ăn một lần nhớ suốt đời”, quy trình chế biến phải trải qua nhiều bước, đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm của người làm. Cá bống phải chọn con đều nhau được tẩm ướp cùng các loại gia vị sả, ớt, gừng, hạt tiêu, mắc khén, lá húng, lá hom húng được băm nhỏ…

Không chỉ vậy, lá dong dùng để gói cá bống cũng phải là loại bánh tẻ, khổ to vừa không bị rách và rửa sạch để khô. Sau khi ướp chừng 15- 30 phút, cá bống được khéo léo gói gọn trong lá dong và vùi vào tro nóng, khoảng 30 phút lại lật lại 1 lần, cứ như thế vài lần cá sẽ chín.

Giống với những đặc sản khác ở Lai Châu, cá bống vùi gio mang đến mùi vị rất riêng của núi rừng hùng vĩ Tây Bắc, thấm đượm những gia vị đặc trưng chỉ có ở nơi đây như hạt mắc khén, lá húng, lá hom, trong đó nổi bật là vị cay nồng của gừng, sả và vị ngon ngọt khó cưỡng của thịt cá bống.


Món cá bống vùi tro ngon "quên lối về".

Theo lời các nghệ nhân ẩm thực ở Vàng Pheo, món cá bống vùi tro không thể chế biến cho nhiều người ăn một lúc. Mỗi mẻ cá có số lượng vừa phải thì cá chín mới ngon.

Tuy nhiên, sẽ thật uổng phí nếu như bạn không thưởng thức cá bống vùi tro với rượu ngô Sùng Phải, một trong những đặc sản của Lai Châu. Cá bống vùi tro thơm đậm đà, ngậy mà không hề béo, mùi thơm nhẹ nhàng của lá dong nướng, nếu được kết hợp thêm với vị cay tê tê và ngọt ngào từ rượu ngô thì sẽ kích thích vị giác hơn rất nhiều. Đó cũng chính là lý do khiến cho cá bống vùi tro trở thành một món ăn nhậu nổi tiếng của Lai Châu và trở thành lựa chọn hàng đầu khi ghé thăm vùng đất thiên nhiên núi rừng Tây Bắc.

Vậy còn chần chờ gì nữa, hãy xách balo lên vai để đến thăm thú mảnh đất núi non hùng vĩ và thưởng thức đặc sản cá bống vùi tro ngon "quên lối về" với Tour du lịch Tây Bắc ngay thôi!

Rau dớn Lai Châu – đặc sản tiến vua đậm vị núi rừng

Bên cạnh đặc sản thịt trâu gác bếp, mật ong rừng hoa chân chim… thì rau dớn là cái tên không thể không nhắc đến trong ẩm thực Tây Bắc nói chung và Lai Châu nói riêng.

Người Thái gọi rau dớn là “pắc cút”. Chúng mọc dưới những tán cây rừng rậm rạp nên ngọn luôn bụ bẫm, phần trên cùng uốn cong lại giống như chiếc móc câu nho nhỏ. Đây là loài cây thuộc họ quyết, giống như cây dương xỉ, thân to, tán lá rộng, mặt lá có màu xanh nhẵn. Vào mùa mưa, những ngọn rau dớn luôn xanh ngắt, mơn mởn đầy sức sống. Lúc này, người dân nơi đây sẽ chọn những lá non, cọng non đem về dùng.


Rau dớn rừng - đặc sản Lai Châu làm say lòng bất cứ thực khách khó tính nào.

Rau dớn khi ăn sống có vị chan chát, nhơn nhớt những khi nấu chín lại cho vị bùi, thơm ngon lạ thường. Món ăn đơn giản nhất chính là món luộc, chỉ cần lựa những ngọn rau dớn non rửa sạch cho vào nồi nước thật sôi, đợi chín  tái vớt ra để tránh rau bị nhừ. Một đĩa rau dớn luộc xanh rờn chấm với mắm tỏi ớt ăn cùng cơm nóng thì không còn gì ngon bằng. Rau dớn luộc tái xanh bắt mắt, nhai giòn có đủ vị chua, chát, ngọt lạ miệng.

Nhưng “ngon bá cháy” nhất là phải kể đến món nộm rau dớn mang đậm hương vị đặc trưng của người Thái giữa núi rừng Tây Bắc. Để làm món ăn có một không hai này, người ta thường lựa những ngọn ray dớn bánh tẻ cong non. Sau đó đem về rửa sạch phơi nắng cho tái. Tiếp đó, lại cho rau dớn vào chõ xôi bằng gỗ để đồ trong khoảng 20 phút để rau chín mà vẫn giữ được màu xanh.


Hái rau dớn phải lựa những ngọn bánh tẻ khi ăn mới đủ ngọt, bùi.

Ở công đoạn này, rau dớn bắt buộc phải đồ chứ không nên luộc để giữ trọn vị bùi ngọt. Khi rau đã đồ chín, bỏ rau vào bát to, cho rau thơm, ớt, gừng, tỏi, nước chanh tươi, mì chính và muối trắng trộn đều. Để khoảng 5 phút cho ngấm gia vị, sau đó cho lạc rang giã nhỏ vào là có thể ăn ngay được.

Xem thêm: Rau dớn Lai Châu – đặc sản tiến vua đậm vị núi rừng