Thịt treo gác bếp: Đặc sản Lai Châu không đâu sánh bằng

Thịt treo gác bếp từ lâu luôn được xem là “món chung” đầy thông dụng, cực ngon lành, lạ miệng của bà các dân tộc vùng núi phía Bắc ở nước ta. Và với mỗi nơi lại có những cách chế biến, nêm nếm gia vị khác nhau nên cho ra những miếng thịt treo gác bếp với khẩu vị rất riêng. Tuy vậy, ngon nhất phải kể đến món thịt treo gác bếp của người Mông ở Lai Châu mà chỉ một lần thưởng thức sẽ phải “thương nhớ cả đời”.

Người Mông ở Lai Châu thường chế biến rất nhiều các món thịt để treo trên gác bếp, rồi dùng ăn dần quanh năm. Gia đình nào cũng làm các món thịt treo gác bếp, từ trâu, bò, lợn, gà, ngan, ngỗng, thậm chí cả chim muông...

Thế nhưng thông dụng nhất, phổ biến hơn cả là dùng thịt heo, thịt trâu, bò, bởi những loại thịt treo gác bếp này ăn vừa ngon, lại có thể tích trữ để tới cả một vài năm mà không bị hỏng...

Sau khi mổ trâu, bò, heo người ta thường lựa chọn những phần thịt thật ngon, chẳng hạn như thịt ba rọi, thịt mông, vai, lườn... rồi sơ chế, cắt khúc theo dải dài tùy ý muốn, sau đó bày ra nong, nia cho nguội.

Xem thêm: Các món ăn ngon từ thịt bò

Thịt mang chế biến làm khô treo gác bếp, người Mông ở Sơn La không bao giờ mang rửa dưới nước lạnh, mà chỉ dùng khăn vải sạch lau, thấm khô phần huyết còn đọng lại, bởi nếu mang rửa thịt dưới nước thì chất lượng thịt sẽ giảm, đó còn chưa kể khi làm khô rồi thời gian cũng sẽ làm thịt nhanh bị hỏng. Chính vì vậy mà việc rửa thịt sau khi mổ là điều tối kỵ.

Tiếp theo đó thịt được cho vào cối giã cùng với lượng muối vừa đủ để muối ngấm vào thịt chứ không giã nát. Người ta cho vào cối giã thịt một chút mắc khén (hạt tiêu rừng), những quả ớt chỉ thiên cay xè, vài nhánh tỏi. Sau đó đem thịt trộn với một loại men làm từ các thân dây, lá cây rừng.

Khâu cuối cùng của công đoạn ướp là thịt được cho vào gùi hay chum, vại ủ kín 2- 3 ngày để muối, gia vị thấm sâu vào miếng thịt, sau đó dỡ từng miếng thịt mang treo lên gác bếp.

Thường là mỗi miếng thịt người ta dùng chiếc móc sắt, một đầu móc vào miếng thịt, một đầu ngoắc vào thanh ngang treo phía trên của bếp đun nấu. Những móc thịt được treo sát nhau và không cách quá xa phần bếp lửa bên dưới (khoảng 2- 2,5m là vừa).

Xem thêm Rau dớn Lai Châu – đặc sản tiến vua đậm vị núi rừng

Sự khác biệt của cách làm món thịt treo gác bếp ở Lai Châu không chỉ ở việc ướp nhiều loại hương liệu, gia vị, mà còn là ở thời gian ủ thịt từ 2- 3 ngày như đã nói, trong khi các địa phương khác ở Hòa Bình, Sơn La, Yên Bái... người ta chỉ ướp với muối, gia vị chừng gần chục tiếng rồi treo lên gác bếp. Có lẽ vì thế mà thịt treo khô gác bếp Lai Châu ăn thơm ngon, đậm đà hơn chăng?

Khi thịt treo lên như vậy, quy trình làm khô thịt từ hơi nóng ấm của bếp đun nấu hằng ngày phía dưới cũng được bắt đầu. Qua thời gian, hơi nóng của lửa sẽ làm cho miếng thịt săn lại, mỡ chảy ra một phần, phần còn lại nhìn rất trong, thịt nạc và da có màu vàng - đỏ thẫm. Để thịt thơm hơn, đồng bào nơi đây còn lấy cây ngải cứu rừng và bã mía để về hun thịt cho khói thơm ngấm vào và thịt sẽ hấp dẫn hơn về mùi vị.

Giai đoạn đầu khi thịt còn tươi ướt, người ta thường giữ bếp lửa suốt đêm ngày những móc thịt mới đủ nhiệt, đủ khói không bị ôi thiu. Tới khoảng 1 tháng, tính từ lúc mới treo thịt lên, lúc đó, thịt đã dần khô thì chỉ cần tận dụng lửa, khói của 3 bữa đun nấu hàng ngày cũng làm thịt không còn có thể bị hư hỏng, hay giảm chất lượng được nữa.

Khi ăn, người ta lấy thịt xuống hơ qua lửa để thịt mềm ra rồi rửa sạch, xắt thành từng miếng nhỏ sau đó chế biến thành nhiều món ăn khác nhau như: xào với cà chua, kho với lá tỏi hay đơn giản là xào lẫn với rau cải mèo đắng…

Cũng có thể người ta mang rửa sạch thịt khô, bọc trong lá chuối tươi, sau đó vùi vào tro lửa nóng, đủ độ rồi bỏ ra làm món nhậu lai rai cũng rất tuyệt. Nhất là trong tiết trời lạnh giá mùa đông mà có món thịt treo khô gác bếp vùi tro nóng thưởng thức thì quá đã đời.

Vì trong thịt đã khô có đủ đầy gia vị đậm đà, nên khi chế biến làm các món ăn người ta sẽ nêm thêm rất ít gia vị. Nếu ăn món thịt khô vùi tro nóng thì chỉ cần chấm với tương ớt đã là quá thú vị! Bởi vậy, bất cứ du khách nào khi lên với vùng đất trữ tình này, nhớ đừng bỏ lỡ món ăn khá độc đáo mà lạ miệng này.

Còn trong trường hợp bạn không có điều kiện đến Lai Châu mà vẫn muốn thưởng thức món ăn đậm hương vị núi rừng này, hãy đặt hàng qua fanpage Chợ Sạch hoặc hotline 0988999525 để được phục vụ tận nơi một cách chu đáo nhất có thể. Chợ Sạch cũng cam kết, 100% thịt treo gác bếp có nguồn gốc Lai Châu, được chế biến thủ công, quy trình chế biến và bảo quản đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Đặc biệt, thịt treo gác bếp tại Chợ Sạch cũng có giá cả hợp lý cùng những chính sách ưu đãi đặc biệt. Vì vậy, bạn hoàn toàn yên tâm khi đặt hàng tại đây.